Kur’an meâli okuyunuz derken, elinize birini alın okuyun diyoruz, ama yalnızca birini değil, başka başkalarının yaptığı tercümelere de bakınız.

Zira bu tercümeleri yapanların hepsi insandır. Hiçbiri de biz insan değiliz demiyorlar. Bu bakımdan mutlaka kavrayamadıkları âyetler, yanlış anlamlandırdıkları âyetler de olacaktır. Nitekim bir Arab dahi anadili Arabça olmasına rağmen ne Kur’an’ı ne de Arabça yazılı herhangi bir kitabı gereği gibi anlamıyor olabilir.

Türkçeyi ele alalım ve bakalım. Dili Türkçe olan bir kitabı her ana dili Türkçe olan aynı düzeyde anlayabiliyor mu? Bir okuma ile birkaç defa okuma arasında farklar bulunmuyor mu? Okuyanın okuduğu şeyin mahiyeti ile ilgili eski bilgilerinin azlığı veya çokluğu, doğruluğu veya eğriliği okuduğu kitabın anlaşılıp anlaşılmamasında rol oynamıyor mu? Tıpkı Kur’an için de durum böyledir.

Ana dili Arabça olan birinden, ana dili Türkçe olan biri Kur’an’ı daha iyi anlayabilir de. Bu mümkündür. Bakış açısı, değerlendirme meselesidir bu. Ben de Türkçesinden öğrendim Kur’an’ı. Ve Allah’a şükür iyi düzeyde denebilecek kadar da anlıyorum. Son nefesime kadar da bu anlama düzeyinin yükseleceğine inanıyorum. Zira her okuyuşumda daha iyi anlıyor ve daha önce anlayamadığım şeyleri anlar görüyorum kendimi.

Okudukça, içine sindirdikçe, gereği gibi ve takıntısız, peşin yaklaşımsız bakıldığında ufuklar gibi önünüzde erişilmez bir ufuk görünüyor sanki. İnanınız okudukça daha iyi anlıyorum. Siz de yapabilirsiniz. Ne var ki çok okuyunuz ve iyi düşününüz. Anladım deyip geçmeyiniz.

Şu veya bu kişinin yaptığı mealleri okuyunuz. Mümkünse elinizde en azından birkaç meal bulunsun. Bunları okurken, birine tam güven beslemeyin. Bu; tercümeleri yapanların dürüst olmadığı kanaatini besleyin anlamına gelen bir söz değildir.

Onlar da insandırlar ve eksikleri vardır, hem de takıntıları sabık bilgilerine bağımlılıkları olabilir. Bu sebeble siz yazanları, tercüme edenleri değil, okuduğunuzu düşünün.

Üzerinde düşününüz, yanınızdaki insanlarla okuyunuz, tartışınız, tartışırken rahat olunuz. Ayetler üzerinde düşünürken kısıtlı olmayınız ki böyle olmamak onu anlamak için gereklidir ve sevaptır da.

Bir meâlin filan veya falan kitabevi, Diyanet veya başkası tarafından yapılıp yapılmadığına bakmayınız. Bunlar sizi aldatabilir, yanıltabilir. Bir kavme olan buğzunuz (veya sevginiz) size haddi aşırtmamalıdır. Gücünüzün yettiğince değişik meallere bakınız. Elinizin altında en az üç-beş meal bulundurunuz.

Güven meselesine gelince okudukça doğru gördüklerinize güveneceksiniz, güven böyle teşekkül edecektir. Başlangıçta güvenmenin bir yararı yoktur. Ne lehte, ne de aleyhte peşin bir kanaatle başlamayın okumaya, okuduğunuz ne olursa olsun. Kur’an yani meâlini okurken güveneceğiniz meâlin yazarı değil, Allah olacaktır.

Anlamayabilirsiniz, ya da tercümeyi yapan gereken anlamını verememiş olabilir bunlar sizi ürkütmesin, korkutmasın ve Kur’an’dan uzaklaştırmasın. Her işin rizikosu vardır, tehlikesi bulunur. Bunlara bakarak o iş terkedilse idi, yeryüzünde insanların bildiği, anladığı hiçbir meslek, sanat kalmazdı, öyle değil mi? Nice pilot, hostes, yolcu bir uçağın düşmesi ile, nice teknisyen veya ondan yararlanan insan çarpılıyor ve ölüyoruz diye elektrikten vaz geçse idi, yeryüzü elektriği unuturdu.

Meal okurken, yazarken yanlış yapacağız korkusu insanları bu işten uzaklaştırsa idi, insanların elinde bir tek bile meal kalmazdı.

Şayet asırlardır ana dili ile yazılmışını, yani mealini okusa idi bu toplumun insanları Kur’an’ı daha iyi anlar ve hayat tarzına dönüştürürlerdi. Milyonlarca defa Arabçasını okumuş, hatmetmişlerdir ama bir kelimesini bile anlamadan.. Anlaşılmayan şeyin düşünce tarzı ve yaşam biçimine dönüşmesi mümkün müdür? Bu sebeble de mümkün olmamıştır.